VIÊM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU (cấp và mạn) – một bệnh lý rất phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ và người lớn tuổi.

Viêm đường tiết niệu là gì?

Viêm đường tiết niệu (UTI – Urinary Tract Infection) là tình trạng nhiễm trùng xảy ra ở bất kỳ phần nào của hệ tiết niệu:

Niệu đạo (viêm niệu đạo)

Bàng quang (viêm bàng quang – thường gặp nhất)

Niệu quản & thận (viêm bể thận – nặng hơn).

Viêm tiết niệu cấp tính – Khởi phát đột ngột.

Triệu chứng:

Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần

Cảm giác nóng rát khi tiểu

Nước tiểu đục, có mùi hôi, đôi khi tiểu ra máu

Đau vùng bụng dưới hoặc vùng thắt lưng

Sốt (nếu nhiễm trùng lan lên thận).

Ví dụ: Một phụ nữ trẻ sau khi nhịn tiểu nhiều giờ, vài ngày sau thấy tiểu buốt, rắt, nước tiểu hôi → thường là viêm bàng quang cấp.

Viêm tiết niệu mạn tính – Tái phát nhiều lần.

Đặc điểm:

Xảy ra lặp đi lặp lại (>2 lần trong 6 tháng hoặc >3 lần/năm)

Có thể ít triệu chứng hơn, dễ bị bỏ qua

Gây tổn thương dần dần đến bàng quang, thận.

Nguy hiểm: Nếu để lâu không điều trị đúng cách, có thể dẫn đến viêm thận – bể thận mạn, gây suy thận.

Nguyên nhân gây viêm tiết niệu.

Vi khuẩn (phổ biến nhất: E. coli chiếm >80%)

Vệ sinh kém sau khi đi tiểu/đi đại tiện

Quan hệ tình dục không an toàn

Nhịn tiểu, uống ít nước

Sỏi tiết niệu, u xơ tiền liệt tuyến ở nam giới lớn tuổi

Dụng cụ như ống thông tiểu lâu ngày.

Sa sàn chậu ở nữ gây sa bàng quang đái khó.

Chẩn đoán.

Tổng phân tích nước tiểu: tìm bạch cầu, nitrit

Cấy nước tiểu: xác định loại vi khuẩn và kháng sinh phù hợp

Siêu âm: kiểm tra sỏi, ứ nước

Xét nghiệm máu nếu nghi nhiễm trùng lan vào máu.

Điều trị.

Viêm cấp:

Kháng sinh đặc hiệu theo kháng sinh đồ (thường dùng: Nitrofurantoin, Fosfomycin, Ciprofloxacin…)

Thuốc giảm đau, giãn cơ trơn nếu tiểu buốt, tiểu rắt

Uống nhiều nước (>2,5 lít/ngày)

Nghỉ ngơi, tránh nhịn tiểu.

Viêm mạn:

Cần tìm nguyên nhân nền như sỏi, bất thường giải phẫu, u phì đại tuyến tiền liệt…

Điều trị kháng sinh kéo dài theo hướng dẫn

Thay đổi lối sống và vệ sinh cá nhân.

Cách phòng ngừa

Uống đủ nước mỗi ngày

Không nhịn tiểu

Vệ sinh vùng kín đúng cách (lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh)

Tiểu ngay sau khi quan hệ tình dục

Mặc đồ lót thoáng, khô ráo

Phụ nữ dễ tái phát → nên kiểm tra kỹ và điều trị dứt điểm.

Khoa Ngoại – Phẫu Thuật – Gmhs Ttyt Tứ Kỳ.Trung tâm Y tế Tứ Kỳ, Số 40 Phan Bội Châu, Xã Tứ Kỳ, TP Hải Phòng.